Dit\u00ebn e nes\u00ebrme, me dat\u00eb 1 N\u00ebntor 2020, n\u00eb Republik\u00ebn e Moldavis\u00eb do t\u00eb mbahen Zgjedhjet Presidenciale. K\u00ebto zgjedhje sh\u00ebnojn\u00eb her\u00ebn e kat\u00ebrt t\u00eb p\u00ebrzgjedhjes me vot\u00eb popullore t\u00eb Presidentit t\u00eb Republik\u00ebs p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vend, qe prej shpalljes se pavar\u00ebsis\u00eb nga Bashkimi Sovjetik, n\u00eb gusht 1991.
<\/p>\n\n\n\n
Zgjedhjet e nes\u00ebrme vijn\u00eb n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr vendin dhe shoqerin\u00eb moldave, q\u00eb p\u00ebrballen me sfidat e nj\u00eb besimi shum\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb popullit ndaj institucioneve shtet\u00ebrore dhe sistemit gjyq\u00ebsor, nivele t\u00eb larta t\u00eb korrupsionit dhe pand\u00ebshkeueshm\u00ebris\u00eb, nj\u00eb sistem gjyq\u00ebsor jo funksional, dhe migracion masiv t\u00eb qytetar\u00ebve. Mbajtja e zgjedhjeve t\u00eb besueshme, transparente dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr zgjedhje demokratike \u00ebsht\u00eb konsideruar nj\u00eb test vendimtar p\u00ebr demokracin\u00eb dhe shtetin ligjor nga partner\u00ebt nd\u00ebrkom\u00ebbatr\u00eb t\u00eb Moldavis\u00eb
<\/p>\n\n\n\n
Dinamikat e paq\u00ebndrushme politike, her\u00eb pas here jan\u00eb paraprir\u00eb apo kan\u00eb ndjekur vendimmarrjen e Gjykat\u00ebs Kushtetuese t\u00eb vendit. Vendimmarrje kjo q\u00eb ka marr\u00eb kritika jo t\u00eb pakta, si jo e pavarur dhe me anshm\u00ebri politike. <\/p>\n\n\n\n
Nd\u00ebrsa, n\u00eb raport me p\u00ebrvoj\u00ebn e proceseve zgjedhore, jo vet\u00ebm Gjykata Kushtetuese, por i t\u00ebr\u00eb sistemi gjyq\u00ebsor ka mbartur nj\u00eb rol determinant n\u00eb mbar\u00ebvajtjen e tyre. N\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e tij, i t\u00ebr\u00eb ky mekaniz\u00ebm, \u00ebsht\u00eb manifestuar jo si garant i integritetit zgjedhor, por si nj\u00eb instrument diskrecional n\u00eb fatin e proceseve zgjedhore.
<\/p>\n\n\n\n
Nj\u00eb sfid\u00eb specifike n\u00eb mbar\u00ebvajtjen e deritanishme t\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore t\u00eb zhvilluar dhe p\u00ebrgatitjes s\u00eb k\u00ebtij procesi zgjedhor \u00ebsht\u00eb situata e emergjenc\u00ebs s\u00eb sh\u00ebndetit publik. Republika e Moldavis\u00eb sh\u00ebnon nj\u00eb nd\u00ebr vendet q\u00eb po p\u00ebrballet me nj\u00eb situat\u00eb kritike t\u00eb pandemis\u00eb s\u00eb virusit t\u00eb Covid-19. Situat\u00eb q\u00eb pritet t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb edhe ecurin\u00eb e Dit\u00ebs s\u00eb nes\u00ebrme t\u00eb Zgjedhjeve n\u00eb raport me pjes\u00ebmarrjen e votuesve, apo edhe t\u00eb problematikave proceduriale q\u00eb mund t\u00eb pasjell\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Misioni Nd\u00ebrkomb\u00ebtar i V\u00ebzhgimit t\u00eb Zgjedhjeve<\/a> (MNVZ) n\u00eb Moldavi i nd\u00ebrmarr\u00eb nga Rrjeti Europian i Organizatave t\u00eb Monitorimit t\u00eb Zgjedhjeve (ENEMO) ka nisur t\u00eb ndjek\u00eb dhe monitoroj\u00eb ecurin\u00eb e k\u00ebtij procesi zgjedhor q\u00eb prej muajit shtator t\u00eb k\u00ebtij viti. <\/p>\n\n\n\n Ky MNVZ p\u00ebrb\u00ebhet nga 8 ekspert\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Ekipit Qendror, 8 v\u00ebzhgues afagjat\u00eb si dhe 26 v\u00ebzhgues afatshkurt\u00ebr, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb v\u00ebzhgojn\u00eb dit\u00ebn e nes\u00ebrme t\u00eb votimit, p\u00ebrfshir\u00eb num\u00ebrimin dhe tabelimin e rezultateve, q\u00eb, sipas sondazheve parashikohet t\u00eb p\u00ebrb\u00ebj\u00eb raundin e par\u00eb t\u00eb votimit, pasi asnj\u00eb prej kandidat\u00ebve nuk pritet t\u00eb fitoj\u00eb mbi 50% t\u00eb votave q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb raund. <\/p>\n\n\n\n MNVZ-ja \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur gjithashtu t\u00eb ndjek\u00eb dhe v\u00ebzhgoj\u00eb edhe raundin e dyt\u00eb t\u00eb 15 n\u00ebntorit, n\u00ebse do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb t\u00eb till\u00eb. N\u00eb Raportin e Nd\u00ebrmjet\u00ebm t\u00eb Monitorimit<\/a> t\u00eb publikuar m\u00eb dat\u00eb 26 tetor 2020, MNVZ-ja vler\u00ebsoi nd\u00ebr t\u00eb tjera se n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi legjislacioni zgjedhor siguron bazat p\u00ebr mbajtjen e zgjedhjeve demokratike, n\u00ebs\u00eb vullnetet e pal\u00ebve dhe institucioneve nuk mungojn\u00eb. <\/p>\n\n\n\n Megjithat\u00eb, Raporti evidenton mang\u00ebsi t\u00eb kuadrit ligjor, problematika n\u00eb barazin\u00eb e kandidad\u00ebve garues p\u00ebrgjat\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore si dhe nj\u00eb mekaniz\u00ebm gjyq\u00ebsor pasiv p\u00ebrball\u00eb ankimimeve t\u00eb paraqitura. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n MNVZ-ja pritet t\u00eb paraqes\u00eb Deklarat\u00ebn e Gjetjeve dhe Konkluzioneve Paraprake pas Dit\u00ebs s\u00eb Zgjedhjeve, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb Konference p\u00ebr Shtyp<\/a>, t\u00eb mart\u00ebn m\u00eb dat\u00eb 3 N\u00ebntor 2020, ora 11.00 me or\u00ebn lokale t\u00eb Moldavis\u00eb. Koalicioni p\u00ebr Reforma, Integrim dhe Institucione t\u00eb Konsoliduara (KRIIK), si pjes\u00eb e ENEMO-s prej vitit 2009 dhe si an\u00ebtar i Sekretariatit Drejtues p\u00ebr dy mandate rresht prej vitit 2015, ka kontribuar n\u00eb vazhdim\u00ebsi n\u00eb kryerjen e MNVZ-ve prej ENEMO-s duke angazhuar aktivist\u00ebt dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e tij. MNVZ-ja p\u00ebr V\u00ebzhgimin e Zgjedhjeve Presidenciale t\u00eb 1 N\u00ebntorit 2020 sh\u00ebnon Misionin e kat\u00ebrt t\u00eb V\u00ebzhgimit q\u00eb ENEMO ka kryer p\u00ebrgjat\u00eb k\u00ebtij viti, pas atij p\u00ebr v\u00ebzhgimin e Zgjedhjeve Parlamentare t\u00eb 21 Qershorit 2020<\/a> n\u00eb S\u00ebrbi, Zgjedhjeve Parlamentare t\u00eb 30 Gushtit 2020<\/a> n\u00eb Mal t\u00eb Zi dhe Zgjedhjeve Lokale t\u00eb 25 Tetorit 2020<\/a> n\u00eb Ukrain\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb Mision Nd\u00ebrkomb\u00ebtar V\u00ebzhgimi n\u00eb Moldavi, KRIIK kontribuon me Zv\/Kryetarin e tij z. Dritan Taulla si Shef t\u00eb Misionit, me ekspertin e tij ligjor p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet zgjedhore z. Reald Keta, si Analist Ligjor n\u00eb Ekipin Drejtues t\u00eb MNVZ-s\u00eb, si dhe me nj\u00eb v\u00ebzhgues afatgjat\u00eb dhe dy v\u00ebzhgues afatshkurt\u00ebr. Angazhimi aktiv i KRIIK n\u00eb k\u00ebto Misione Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb trupe aktivist\u00ebsh dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebsh, p\u00ebrpos q\u00ebllimit p\u00ebr t\u00eb kontribuar n\u00eb rritjen e standardeve t\u00eb zgjedhjeve dhe t\u00eb vet\u00eb demokracis\u00eb n\u00eb vendet me demokraci t\u00eb zhvillim, p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr rritjen e ekspertiz\u00ebs dhe t\u00eb kapaciteteve njer\u00ebzor\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin, ndjekjen dhe monitorimin cil\u00ebsor t\u00eb proceseve zgjedhore dhe proceseve t\u00eb tjera demokratike edhe n\u00eb vendin ton\u00eb.
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n