K\u00ebt\u00eb t\u00eb diel\u00eb, m\u00eb dat\u00eb 3 prill 2022, n\u00eb Hungari zhvillohen Zgjedhjet Parlamentare, nga t\u00eb cilat, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb sistemi zgjedhor t\u00eb p\u00ebrzier, proporcional dhe mazhoritar, do t\u00eb zgjidhen 199 an\u00ebtar\u00ebt e ardhsh\u00ebm t\u00eb Parlamentit Hungarez p\u00ebr 4 vitet e ardhshme.<\/p>\n\n\n\n
Rrjeti Europian i Organizatave V\u00ebzhguese t\u00eb Zgjedhjeve, ENEMO, ka nisur q\u00eb prej gati dy muajsh k\u00ebt\u00eb Mision Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb V\u00ebzhgimit t\u00eb Zgjedhjeve (MNVZ), duke angazhuar 7 ekspert\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb n\u00eb Grupin Drejtues t\u00eb Misionit, si dhe 10 v\u00ebzhgues afatgjat\u00eb t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha rajonet e vendit.<\/p>\n\n\n\n
Dita e Zgjedhjeve do t\u00eb v\u00ebzhgohet nga nj\u00eb trup\u00eb prej 200 v\u00ebzhguesish nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb afatshkurt\u00ebr, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb monitorojn\u00eb n\u00eb grupe t\u00eb l\u00ebvizshme procesin e hapjes s\u00eb qendrave t\u00eb votimit, procesin e votimit, mbylljen e qendrave t\u00eb votimit, si dhe m\u00eb pas procesin e num\u00ebrimit t\u00eb votave dhe at\u00eb t\u00eb transferimit t\u00eb materialeve zgjedhore.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebr v\u00ebzhgimin e k\u00ebtyre zgjedhjeve jan\u00eb angazhuar disa misione nd\u00ebrkomb\u00ebtare, ku m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhat\u00eb jan\u00eb ato t\u00eb ENEMO dhe OSBE\/ODIHR. <\/p>\n\n\n\n
Duke marr\u00eb parasysh kontekstin vendas, ku nuk lejohet q\u00eb procesi zgjedhor t\u00eb v\u00ebzhgohet nga v\u00ebzhgues t\u00eb pavarur vendor\u00eb<\/strong>, roli dhe kontributi i v\u00ebzhguesve nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb mbetet i nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebssie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe tejet thelb\u00ebsor.<\/p>\n\n\n\n Raporti i Nd\u00ebrmjet\u00ebm i MNZV-s\u00eb s\u00eb ENEMO vler\u00ebsoi se Zgjedhjet Parlamentare t\u00eb 3 Prillit 2022 po zhvillohen n\u00eb nj\u00eb mjedis politik t\u00eb polarizuar, me nj\u00eb fushat\u00eb t\u00eb karakterizuar nga pabarazi n\u00eb gar\u00eb, si rezultat i keqp\u00ebrdorimit t\u00eb burimeve shtet\u00ebrore, \u00e7ka \u00e7oi n\u00eb zbehjen e vij\u00ebs ndar\u00ebse mes shtetit dhe koalicionit qeveris\u00ebs, si dhe akses t\u00eb pabarabart\u00eb n\u00eb media<\/strong>. Gjithashtu, nd\u00ebr t\u00eb tjera Raporti theksoi se mungesa e nj\u00eb mekanizmi efektiv p\u00ebr kontrollin e financimit t\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore<\/strong> dhe p\u00ebr rregullimin e fushat\u00ebs nga pal\u00eb t\u00eb treta nuk garanton barazin\u00eb mes subjekteve garuese n\u00eb zgjedhje.<\/p>\n\n\n\n MNVZ-ja pritet t\u00eb paraqes\u00eb Deklarat\u00ebn e Gjetjeve dhe Konkluzioneve Paraprake pas Dit\u00ebs s\u00eb Zgjedhjeve, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb Konference p\u00ebr Shtyp, t\u00eb h\u00ebn\u00ebn m\u00eb dat\u00eb 4 Prill 2022.<\/p>\n\n\n\n Koalicioni p\u00ebr Reforma, Integrim dhe Institucione t\u00eb Konsoliduara (KRIIK), si pjes\u00eb e ENEMO-s <\/strong>prej vitit 2009 dhe si an\u00ebtar i Sekretariatit Drejtues p\u00ebr dy mandate rresht prej vitit 2015, ka kontribuar n\u00eb vazhdim\u00ebsi n\u00eb kryerjen e MNVZ-ve prej ENEMO-s duke angazhuar aktivist\u00ebt dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e tij.<\/p>\n\n\n\n Aktualisht, ENEMO, \u00ebsht\u00eb duke kryer dy Misione v\u00ebzhgimi, ku p\u00ebrve\u00e7 MNVZ n\u00eb Hungari, po monitorohen n\u00ebp\u00ebrmjet MNVZ n\u00eb Serbi edhe Zgjedhjet Presidenciale dhe ato t\u00eb Parakohshme Parlamentare t\u00eb 3 Prillit 2022.<\/p>\n\n\n\n Q\u00ebllimi i MNVZ-ve t\u00eb ENEMO \u00ebsht\u00eb t\u00eb rris\u00eb transparenc\u00ebn e procesit zgjedhor, vler\u00ebsoj\u00eb integritetin e tij dhe p\u00ebrputhshm\u00ebrin\u00eb me standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr zgjedhje demokratike dhe legjislacionin vendas, si dhe t\u00eb formuloj\u00eb rekomandime p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsime potenciale.<\/p>\n\n\n\n N\u00eb Misionin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb V\u00ebzhgimit n\u00eb S\u00ebrbi, KRIIK kontribuon me nj\u00eb V\u00ebzhguese Afatgjat\u00eb, <\/strong>nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00ebMisionin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb V\u00ebzhgimit n\u00eb Hungari KRIIK kontribuon me Zv\/Kryetarin e tij z. Dritan Taulla si Shef t\u00eb Misionit<\/strong>, me bashk\u00ebpun\u00ebtorin e tij, Drejtuesin e Qendr\u00ebs Rinore Vlor\u00eb, z. Elidon Lamani, si Analist i Administrat\u00ebs Zgjedhore dhe V\u00ebzhgues i KQZ-s\u00eb<\/strong>, si dhe me nj\u00eb Trup\u00eb V\u00ebzhguesish Afashkurt\u00ebr, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga 22 aktivist\u00eb dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb<\/strong> t\u00eb KRIIK.<\/p>\n\n\n\n Angazhimi aktiv i KRIIK n\u00eb k\u00ebto Misione Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb trupe aktivist\u00ebsh dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebsh, p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme\u00a0p\u00ebr rritjen e ekspertiz\u00ebs dhe t\u00eb kapaciteteve njer\u00ebzor\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin, ndjekjen dhe monitorimin cil\u00ebsor t\u00eb proceseve zgjedhore, si dhe qasjen kritike e konstruktive ndaj zhvillimeve t\u00eb tjera demokratike<\/strong>\u00a0edhe n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n\n\n\n